Heldervoelend en hoogsensitief: voelen wat een ander voelt

Je hebt een fijn gesprek gehad. Je hebt geluisterd, je was erbij en de ander ging opgelucht weg. En dan zit je ‘s avonds op de bank met een brok in je keel die er vanochtend nog niet zat. Of met een spanning in je buik waar je geen verhaal bij hebt. Je weet niet waar het vandaan komt. Je weet alleen dat je moe bent, moeier dan je zou moeten zijn.

Grote kans dat je heldervoelend bent. Je voelt in je eigen lichaam wat er in een ander gebeurt. Veel mensen die dit herkennen, noemen zichzelf hoogsensitief. Dat klopt vaak ook, maar onder die gevoeligheid zit iets wat verder gaat: een extra kanaal waarmee je waarneemt. Dat kanaal is een gave. Alleen pik je er ook mee op wat niet van jou is.

In dit blog lees je wat heldervoelend zijn betekent, hoe het samenhangt met hoogsensitiviteit en waar het vandaan komt. Je leest ook hoe je leert onderscheiden wat van jou is en wat van de ander, en hoe je je kunt afstemmen op iemand zonder diens energie over te nemen.

Wat betekent heldervoelend?

Ieder mens heeft een extra kanaal. Iedereen. Het ene kind wordt geboren helderziend, het andere helderhorend, weer een ander kind is helder wetend of helder voelend. Er zijn zelfs mensen die helder ruiken of helder proeven. Elk kind komt op de wereld met zo’n extra kanaal.

Maar dat kanaal raakt vaak verstopt door de opvoeding. Een kind dat zegt dat het iets voelt wat niemand anders voelt, hoort vaak dat het zich dingen inbeeldt. Een kind dat aanvoelt dat er iets niet klopt tussen de ouders, krijgt te horen dat er niets aan de hand is. En zo leer je dat je niet op je eigen waarneming kunt vertrouwen.

Het is de kunst om op een bepaald moment weer te ontdekken wat jouw extra kanaal is. Als je dat weet, kun je het altijd inzetten. Dan ga je ermee excelleren, ook in je werk. Ben je helderziend, dan ga je steeds meer zien. Ben je heldervoelend, dan ga je steeds meer voelen.

Heldervoelend zijn betekent dat je met je eigen lichaam waarneemt wat er in de ander gebeurt. Zit iemand tegenover je met verdriet, dan voel jij dat verdriet in je borst. Is iemand gespannen, dan trekt er bij jou iets samen in je buik. Je voelt wat de ander voelt, vaak nog voordat die ander het zelf weet.

Dat voelen gaat vaak samen met weten. Je buik vertelt je iets. Je krijgt kippenvel en je weet: dit klopt. Dat is een innerlijk weten. Hoe vaker je ernaar luistert, hoe meer je erop kunt vertrouwen.

Je kunt ook bij jezelf nagaan wat jouw helder kanaal zou kunnen zijn. Ben ik helderziend? Helderhorend? Heldervoelend? Helderwetend? Vaak hangt het samen met de manier waarop je de wereld van nature waarneemt: in beelden, in klanken of in gevoel.

Heldervoelend of hoogsensitief: wat is het verschil?

Hoogsensitief zijn betekent dat je prikkels sterker en dieper verwerkt dan gemiddeld. Veel hoogsensitieve mensen herkennen zich in kenmerken als:

• je voelt feilloos aan hoe het met iemand gaat;
• drukte, lawaai en veel mensen tegelijk putten je snel uit;
• je hebt na sociale contacten tijd voor jezelf nodig om bij te komen;
• je neemt stemmingen van anderen over, soms zonder het te merken;
• je bent geraakt door schoonheid, muziek, natuur of verdriet van een ander.

Heldervoelend zijn gaat nog een stap verder. Waar hoogsensitief zijn vooral zegt hoe sterk je prikkels binnenkrijgt, gaat heldervoelend zijn over wat je ermee waarneemt: je voelt de binnenwereld van de ander in je eigen lijf. Veel hoogsensitieve mensen zijn heldervoelend, maar niet allemaal. Je kunt hoogsensitief zijn en een ander helder kanaal hebben.

Voor allebei geldt hetzelfde. Hoogsensitiviteit is een talent. Je kunt het gebruiken als een excuus om niet te functioneren, of je kunt het inzetten in je waarneming. Dat geldt voor je helder kanaal net zo goed. Het verschil zit in wat je doet met wat je voelt.

Een gave en een gevaar tegelijk

Juist omdat je zo sensitief bent, zit hier een addertje onder het gras. Je neemt ook heel veel emoties op die niet de jouwe zijn.

In een gesprek is dat waardevol. Je voelt wat de ander voelt en daardoor kun je diegene echt ontmoeten. Maar het gevaar is dat je ermee naar huis gaat. Dat je de spanning, het verdriet of de stress van de ander meedraagt, terwijl het niet van jou is.

Zie het zo. Je voert een gesprek met iemand die vastzit. Je voelt alles. Diegene gaat lichter naar huis, opgelucht, alsof er een last is weggevallen. En jij? Jij gaat met de ellende naar huis.

Doe je dat lang genoeg, dan raak je uitgeput. Niet omdat je te gevoelig bent, maar omdat je dingen draagt die je niet hoeft te dragen. Wie heldervoelend is en die gevoelens niet laat doorstromen, blijft zitten met de gevoelens van iedereen om zich heen. Dat houdt geen mens vol.

Niet meer voelen waar jij eindigt en de ander begint

Waarom is het voor de een zo moeilijk om dat onderscheid te maken en voor de ander niet? Daarvoor moet je terugkijken naar waar het begonnen is.

Een kind dat sensitief is, voelt thuis alles. Het voelt de spanning tussen de ouders, het onuitgesproken verdriet van een moeder, de onrust van een vader. Het kind pikt de spanning op voordat er iets gezegd is. En omdat een kind uit liefde wil dat het gezin oké is, gaat het daarop afstemmen. Het wordt de antenne van het gezin. Daarom zie je dat hooggevoelige kinderen vaak eerder inspringen en gaan zorgen: dat is niet hooggevoeligheid de oorzaak is, maar omdat zo’n kind meer opmerkt.

Ook daar zit een grote kwaliteit in: de heldere waarneming, het aanvoelen van de ander en het weten wat er onbewust speelt. Er zijn twee bewegingen mogelijk:

Het thema dat onder de eerste beweging ligt, is:

Of je nu opgaat in de ander of in je hoofd bent gaan wonen: allebei zijn het manieren om met een overload aan gevoel om te gaan. En allebei hebben ze hun oorsprong in je plek in het systeem waar je uitkomt.

Is dit van mij of van de ander?

Dit is misschien wel de belangrijkste vraag voor iedereen die hoogsensitief is. Kom je thuis na een dag met mensen, na een verjaardag of een moeilijk gesprek, neem dan even de tijd. Ga zitten en scan je eigen lichaam.

Vaak voel je het antwoord direct. Er komt een beeld van degene met wie je sprak. Of je merkt dat het gevoel niet past bij jouw dag, bij wat er in jouw leven speelt. Dan weet je: dit is niet van mij. Je mag het erkennen en teruggeven.

Maar het is niet altijd van de ander. Heel veel dingen worden in ons ook aangeraakt. Een verhaal van een ander kan iets in jou wakker maken wat er al was.

Is het van de ander, dan mag je het loslaten. Is het van jou, dan kun je er naar kijken en er mee aan de slag. Allebei is goed, zolang je weet wat je draagt.

Vertrouw op wat je lichaam je vertelt

Hoogsensitieve mensen registreren vaak veel te laat dat er over hun grenzen wordt gegaan. Ze voelen eerst wat de ander nodig heeft en pas veel later wat zijzelf nodig hebben. Tegen die tijd zit de spanning al in hun hart of in hun buik.

Je lichaam vertelt je direct of je veilig bent of niet. Je kunt leren daarop te vertrouwen. Krijg je buikpijn bij iemand, dan is dat informatie. Krijg je kippenvel, dan is dat ook informatie. Hoe beter je de signalen van je eigen lichaam kent, hoe sneller je merkt wanneer je iets van een ander begint mee te dragen. En hoe eerder je kunt kiezen wat je ermee doet.

Afstemmen zonder over te nemen: de lemniscaat

Hoogsensitief zijn betekent niet dat je je moet afsluiten. Je hoeft niet minder te voelen. Het gaat erom dat je je kunt afstemmen op de ander, zonder dat je diens energie overneemt.

Een eenvoudige manier om dat te doen is de lemniscaat: een liggende acht. Stel je voor dat jij in het ene deel van die acht zit en de ander in het andere deel. De energie stroomt tussen jullie heen en weer. Je bent verbonden, je voelt de ander, maar ieder blijft in zijn eigen helft.

Je kunt ook je eigen energieveld over de ander heen leggen. Dan neem je de ander mee in jouw veld. Dat geeft een sterke verbinding, maar het vraagt vertrouwen en ervaring. Kies de vorm waarin jij je eigen energie kunt bewaken, en doe het op je eigen manier.

Het lijkt een klein ding. Maar wie dit consequent doet, merkt dat hij lichter naar huis gaat.

Van excuus naar talent

Waarom raakt de een na een dag met mensen volledig uitgeput en gaat de ander er energiek vandaan? Het antwoord zit vaak niet in hoe veel je voelt, maar in hoe je het laat stromen.

Het eerste maakt je kleiner en vermoeider. Het tweede maakt je tot iemand die werkelijk kan zien, horen en voelen wat er in een ander gebeurt.

Conclusie

Heldervoelend zijn is een gave. Je voelt in je eigen lichaam wat er in een ander gebeurt. Je merkt het verdriet achter een glimlach en de spanning onder een gewoon gesprek. Daarmee kun je iemand werkelijk ontmoeten, want uiteindelijk wil ieder mens maar één ding: gezien, gehoord en gevoeld worden.

Maar er zit ook een risico aan. Als je alles opzuigt en vasthoudt, zit jij straks met andermans ellende terwijl die ander opgelucht naar buiten loopt. Dan ben je binnen de kortste keren bekaf. Niet doordat je te gevoelig bent, maar gewoon omdat je andermans problemen overneemt.

Vraag jezelf af: is dit van mij, of van die ander? Voel even hoe je erbij zit als je thuiskomt. Is het van de ander, laat het dan ook daar. Zit het je na een dag nog steeds dwars, dan raakt het blijkbaar een gevoelige snaar bij jezelf. Je kunt prima meeleven zonder het over te nemen. Bewaak je eigen grens en sluit het gesprek voor jezelf echt af zodra het klaar is.Vaak ligt de oorsprong van dat overnemen in het gezin waar je uitkomt. Daar heb je ooit geleerd om de antenne te zijn en te voelen wat de ander nodig had. Je hoeft die gevoeligheid niet kwijt. Je mag terug naar je eigen plek: ik ben ik en jij bent jij.

Van daaruit wordt je helder kanaal geen last meer, maar een talent. Je voelt alles, je gebruikt wat je voelt en daarna laat je het gaan. Alles gaat door je heen en je kunt het loslaten.

Wil je beter begrijpen hoe het gezin waar je uitkomt nog steeds doorwerkt in hoe jij voelt en reageert? Download dan het gratis e-book over systemisch werk.