Ruzie in je relatie: welke delen van jullie staan tegenover elkaar?
Herken je dat? Je partner zegt iets kleins en je reageert zo boos of zo verdrietig, dat je achteraf zelf niet begrijpt waarom. Of jullie hebben steeds weer dezelfde ruzie. Het onderwerp verschilt, maar het gevoel is altijd hetzelfde. Jullie houden van elkaar en toch lopen jullie keer op keer vast.
In ruim veertig jaar werken met mensen, met opstellingen en met het innerlijk kind, zie ik bij ruzie steeds hetzelfde gebeuren. Wees er maar zeker van dat er dan een innerlijk kind in jezelf wakker geworden is. Er staan in een ruzie geen twee volwassenen tegenover elkaar. Er staan twee gekwetste kinddelen tegenover elkaar.
In dit blog lees je welke drie delen er in ieder mens zitten, wat er tussen die delen gebeurt als jullie ruzie maken en waarom het zo vaak dezelfde ruzie is. En je leest hoe je weer bij je volwassen deel komt, zodat jullie elkaar echt kunnen ontmoeten.
Waarom een ruzie zelden over de ruzie gaat
Een ruzie lijkt over de afwas te gaan, over geld of over wie wat vergeten is. Maar wanneer je in een conflictsituatie komt, in een innerlijk conflict of in een conflict met de buitenwereld, wordt er een kind wakker.
Dat komt omdat er bij elke traumatische ervaring een deel van ons afsplitst. Dat deel groeit niet meer mee. Er zit een prenataal deel in jou. Er zit een pasgeboren baby in jou, een peuter, een kleuter en een lagere schoolkind. Er zit een hele school in jou, waar al die kinderen geen contact hebben met elkaar.
prenataal deel
pasgeboren baby
peuter
kleuter
lagere schoolkind
Als dat gebeurt, reageer je ineens niet meer als een volwassene. Je reageert weer precies zoals je dat vroeger als kind deed. Die oude angst of dat verdriet komt meteen weer naar boven. Je wordt veel te boos, of zomaar intens verdrietig. En meestal druk je dat gevoel meteen weg. Je denkt: stel je niet aan, niet nu.
Ook al ben je vijftig, zoiets haakt vaak direct aan op iets uit je jeugd. Nu heb je er vooral last van. Terwijl het eigenlijk dat kind van vroeger is dat opspeelt.
Drie delen in ieder mens
In elk mens zit een traumadeel, een overlevingsdeel en een gezond deel. Om een ruzie te begrijpen, is het belangrijk om die drie delen te leren kennen.
01 · Traumadeel
Het traumadeel is eigenlijk ons gekwetste deel. Het bewaart de herinneringen, ervaringen en gevoelens van wat er ooit gebeurd is. Het is bevroren geraakt tijdens het trauma en blijft stilstaan op de leeftijd waarop het trauma plaatsvond. Het is voortdurend op zoek naar mogelijkheden om in het bewustzijn te komen.
02 · Overlevingsdeel
Het overlevingsdeel ontstaat vanuit dat traumadeel. Dat zijn eigenlijk onze strategieën die wij ontwikkelen om pijn te overleven. En dat doen we nog altijd: we gaan aanvallen, we vluchten of we bevriezen. Het overlevingsdeel vermijdt situaties die het trauma kunnen triggeren. Het leidt af, het wil de omgeving en anderen controleren en het kan niet goed relaties aangaan en onderhouden. Die overleving is een strategie die je ooit hebt geleerd en die je nog altijd inzet, op exact dezelfde manier als toen.
03 · Gezond deel
Het gezonde deel is de stabiliteit in onszelf. Eigenlijk is dat ook het volwassen deel. Het verlangt naar heelheid en weet dat er iets niet in orde is. Het kan helder denken, het maakt goede keuzes en het is goed in het maken van verbinding. Gevoelens en gedrag passen bij de situatie.
We zijn ontzettende overlevers. Wij zijn vechters, anders zouden we hier niet meer zitten. Maar het probleem is dat we deze overlevingsdelen gaan verwarren met wie we werkelijk zijn.
Wat er gebeurt als jullie ruzie maken
In een relatie hebben jullie allebei een gekwetst deel, een overlevingsdeel en een vrij, gezond deel. Je gekwetste deel draagt de pijn van vroeger. Je overlevingsdeel heeft geleerd hoe het je tegen die pijn kan beschermen. Vanuit je vrije deel kun je ontspannen en spontaan reageren.
Tijdens een ruzie kan wat je partner zegt of doet, oude pijn bij je oproepen. Op dat moment reageer je ook op wat je van vroeger herkent.
Als je je bijvoorbeeld niet gehoord voelt, kan je overlevingsdeel ervoor zorgen dat je harder gaat praten of steeds opnieuw uitlegt wat je bedoelt. Je partner kan die reactie ervaren als kritiek en zichzelf gaan verdedigen of stil worden. Als je partner stil wordt, voel jij je misschien nog minder gehoord. Daardoor ga je nog meer aandringen, terwijl je partner zich verder terugtrekt.
De blinde opstelling
Jij
Je partner
Gekwetst kind
⇄
Gekwetst kind
Overlevingskind
↖
Overlevingskind
Vrij kind
Vrij kind
Zo houden jullie reacties de ruzie gaande. Onder het aandringen kan een verlangen zitten om gehoord te worden. Onder het terugtrekken kan de angst zitten om het weer verkeerd te doen.
Tijdens een ruzie is het moeilijk om die gevoelens bij jezelf en bij de ander te herkennen. Daardoor horen jullie vooral elkaars verwijten of merken jullie elkaars stilte op, terwijl wat jullie allebei nodig hebben onuitgesproken blijft.
De een wordt de ouder en de ander het kind
Heel vaak zul je in een conflict nog iets zien: de een wordt de ouder en de ander het kind. In het conflict gaat de een de ander toespreken. Die zegt wat de ander verkeerd heeft gedaan en maakt de ander eigenlijk klein tot een kind. En de ander reageert dan ook echt vanuit dat kind.
Dat gebeurt niet alleen met je partner. Of het nu is met je vader, met je kinderen of met je werkgever: conflicten zijn altijd delen die tegenover elkaar staan. Op de werkvloer worden de meeste traumadelen uitgespeeld, en ook de ouderdelen.
Het is pas wanneer we het conflict overstijgen, dat we eigenlijk met de volwassen delen kunnen communiceren.
lees verder na dit blok
Gratis e-book
Wist je dat het gezin waar je uitkomt nog elke dag van invloed is wat je vandaag de dag doet. Dat is de kern van systemisch werk. Met dit gratis e-book ontdek je hoe jouw gezin van herkomst nog steeds invloed heeft op jij nu reageert voelt en handelt.
Direct in je inbox – Je gegevens zijn veilig.

Waarom het steeds dezelfde ruzie is
Misschien vraag je je af waarom je steeds tegen hetzelfde aanloopt. Of waarom je in een nieuwe relatie toch weer dezelfde ruzie krijgt.
We worden verliefd op de pijn in de ander. Zonder dat we het weten, kiezen we iemand uit met dezelfde pijn die we zelf hebben.
Daardoor zitten we verstrikt in onze eigen pijn aan elkaar. Het trauma-kind van de een speelt met het trauma-kind van de ander. En dat mag. Het is niet fout en het zegt niet dat jullie niet bij elkaar passen. Het laat zien welke delen in jullie allebei nog gezien willen worden.
Wat je toen niet hebt geleerd, komt als volwassene terug in de vorm van reacties die niet passen bij je leeftijd. Omdat je geen andere manieren geleerd hebt, blijf je dat gedrag steeds herhalen. Gedrag vanuit je angst voor liefde of verlies, je onvermogen om nee te zeggen of je neiging om overal kritiek op te hebben.
Wie woont er in je hart?
Soms gaat een ruzie niet over jullie twee, maar over iemand die er eigenlijk niet bij hoort. In je hart is een kamer voor jou en een kamer voor je partner. Maar als daar je zoon woont of je vader, dan heeft je partner nooit de kans.
Dat zie je heel vaak. Een dochter die haar vader voor altijd in haar hart bewaart, om hem eeuwig trouw te blijven. Of een zoon die al heel jong heeft geleerd om zijn moeder gelukkig te maken, en die haar nog elke avond belt. Dan is het hart nooit vrij voor de partner. Daar kan geen partner tegenop. Die partner voelt zich aan de kant gezet, en dat komt vaak naar boven in een ruzie.
Daarom is het een goede vraag om jezelf te stellen: is mijn hart al wel vrij van mijn ouders? Of leef ik nog altijd mijn leven omwille van de goedkeuring van mijn ouders? Zolang je vader, je moeder of je kind nog te veel in je hart woont, is er geen ruimte voor het geheel.
Je mag van je kind houden, als kind. En je mag van je ouders houden, als ouders. Maar je partner heeft zijn eigen kamer nodig.
Je bent niet je gekwetste deel
In een ruzie kan het voelen alsof je helemaal boos bent, helemaal gekwetst of helemaal ongelukkig. Maar het is heel belangrijk om voor jezelf te weten: jij bent niet ongelukkig. Jij identificeert je met een ongelukkig deel in jezelf. En dan ga je zeggen: zo ben ik nu eenmaal. Maar je bent het niet.
We zijn niet onze gedachten. We zijn niet onze emoties. En we zijn niet ons gedrag. Een kinddeel is een stuk van ons, maar wij zijn meer dan dat.
Als je weet dat dit maar een deel van jou is, kun je in contact komen met dat deel. Je kunt het leren kennen en vragen wat het nodig heeft. Zo kun je terugkomen bij de heelheid. Want wij zijn heel. Iedereen van ons is heel. We moeten alleen maar herinneren dat we heel zijn.
Er is een volwassen ik in jou die in staat is om al die kindjes, als ze wakker worden, te integreren. Hoe meer je die kinddelen met elkaar in contact brengt, hoe heler en completer je wordt. En hoe meer begrip je krijgt voor jezelf, waardoor je reageert zoals je reageert.
Van kind naar volwassene in een ruzie
Betekent dit dat je nooit meer ruzie mag maken? Nee. Er is geen leven zonder conflict en strijd. Conflict en strijd zijn zelfs noodzakelijk om samen naar een volgend niveau te gaan. De vraag is wel: zit het hart nog in de relatie? Klopt het hart nog?
Laat de kinddelen eerst maar spelen, in het moment van de frustratie. Maar er is een moment dat je terug naar de integratie gaat en zegt: oh, nu heb ik het gezien. Het gekwetste kind van mijn partner speelt met mijn gekwetste kind. Vanaf dat moment kijk je met andere ogen.
Daarbij helpen een paar dingen.
01
Merk op welk kind er wakker wordt.
Reageer je veel heftiger dan de situatie vraagt? Dan is er een innerlijk kind wakker geworden. Zeg niet meteen “hou je mond” tegen dat kind, maar kijk hoe oud het is en wat het voelt.
02
Kijk naar wat er wel is.
Je kunt kijken naar wat er niet meer is in jullie relatie. Of je kunt gaan kijken naar wat er nog wel is. Wie kijkt naar wat er nog wel is, gaat met andere ogen kijken dan wie alleen kijkt naar wat er niet is. Vaak is er nog echt verbondenheid.
03
Spreek uit wat je mist en wat je wilt.
Elke relatie staat of valt bij de communicatie: uitspreken wat er is, wat je vindt, wat je mist en wat je wilt. Daar gaan we vaak mis. We zeggen niet wat we willen en verwachten dat de ander het voelt. En we vragen ons nooit af wat we eigenlijk zelf nodig hebben.
04
Verwacht niet dat de ander je redt.
De enige die jouw innerlijk kind kan helpen, ben jezelf. Je partner kan naast je staan en je mag leunen. Maar als we hopeloos en machteloos zijn en verwachten dat de ander ons gaat redden, dan is dat kinderlijk verlangen.
Zo kom je uit het spel van trauma en overleving. Dan staan er niet langer twee gekwetste kinderen tegenover elkaar, maar twee volwassenen die elkaar kunnen ontmoeten.
In het moeten kunnen we niet verbinden, in het ontmoeten kunnen we verbinden.
lees verder na dit blok
Gratis e-book
Wist je dat het gezin waar je uitkomt nog elke dag van invloed is wat je vandaag de dag doet. Dat is de kern van systemisch werk. Met dit gratis e-book ontdek je hoe jouw gezin van herkomst nog steeds invloed heeft op jij nu reageert voelt en handelt.
Direct in je inbox – Je gegevens zijn veilig.

